Jaarverslag GMSN 2012

Jaarverslag Gustav Mahler Stichting Nederland 2012

 

Donateurs

De Gustav Mahler Stichting Nederland had begin 2012 totaal 228 donateurs en eind 2012 totaal 230 donateurs. Hiervan zijn er tien voor het leven, zestien van buiten Nederland en elf instituten. Deze categorieën zijn gedeeltelijk overlappend. Er zijn 24 donateurs bijgekomen en 22 donateurs hebben hun bijdrage beëindigd. Er werden negen gratis abonnementen op het Mahler Nieuws verstrekt.

Bestuur

Het bestuur bestond per 1 januari 2012 uit zes personen: mevr. dr. E.A. (Eveline) Nikkels (voorzitter) en de heren drs. G. J. (Govert) Bach (vicevoorzitter, PR), drs. C.H. (Kees) Boon (penningmeester), drs. L. (Louis) Ekstein (secretaris), drs. F.A. (Freddy) van Maurik (Mahler Nieuws) en dr. F.W. (Frits) Zwart (Nederlands Muziek Instituut NMI).

Mahler Nieuws

Er is twee maal een dubbelnummer van het Mahler Nieuws uitgebracht.

Boek

Het boek Mahler in Nederland, uitgegeven door de Gustav Mahler Stichting Nederland, is op 10 januari 2012 in het Nederlands Muziek Instituut gepresenteerd. Het boek is aan alle donateurs van de GMSN gestuurd en is ook aan nieuwe donateurs als welkomstgeschenk aangeboden. De oplage is nu uitgeput; er komt geen herdruk.

CD

Ook is in 2012 een CD uitgebracht: de zevende symfonie van Gustav Mahler, gespeeld door het Concertgebouw Orkest o.l.v. Eduard van Beinum.

In 2012 is bijzondere aandacht aan de PR gegeven. Zo is de lang verwachte wervingsfolder uitgekomen. Aan de uitgaven van genoemd boek en CD is uitgebreid aandacht gegeven door de media. Ook is de GMSN begonnen met activiteiten op de sociale media: we hebben een Twitter account, http://www.twitter.com/GMSNL of @GMSNL, zijn aanwezig op Facebook 'Gustav Mahler Stichting Nederland' en ook het forum http://www.gustavmahlerstichting.nl/forum is weer geactiveerd. Er is acht maal een Mahler Nieuwsflits Maihler via e-mail verzonden.

Mahlerdagen

In het verslagjaar 2012 werden enkele succesvolle bijeenkomsten voor donateurs van de GMSN georganiseerd, de Mahlerdagen.

Op 30 mei konden 30 donateurs een repetitie bijwonen van Das klagende Lied in het Muziek Centrum van de Omroep in Hilversum. Voor een aantal donateurs was dit een eerste kennismaking met een orkestrepetitie. Zij vonden het een prachtige ervaring.

Op 1 juni werd in het Van Gogh museum een Mahlermiddag gehouden met als thema het symbolisme in de muziek en in de schilderkunst. Deze bijeenkomst sloot aan bij de tentoonstelling "Dreams of Nature" in het museum. Conservator Edwin Becker gaf in een lezing verbanden aan tussen de diverse schilderijen, schilders en schildersgroepen met muziekwerken en componisten uit dezelfde tijd. Govert Jan Bach belichtte het lijden en de jeugd vol tegenslagen van Gustav Mahler. Eveline Nikkels ging in op Das klagende Lied. Gelardeerd met een aantal korte muziekfragmenten illustreerde zij het sprookje in drie delen, waarin zij o.a. de Leitmotieven bij de rollen aanstipte. In de avond werd het concert in de serie De vrijdag van Vredenburg bezocht, waar Das Klagende Lied werd gespeeld.

Op 24 november jl. gaf Erik Menkveld in Centrum De Roos in Amsterdam een lezing voor de Gustav Mahler Stichting naar aanleiding van zijn boek Het Grote Zwijgen, een historische roman over de vriendschap tussen de componisten Alphons Diepenbrock en Matthijs Vermeulen en het muziekleven in Amsterdam aan het begin van de twintigste eeuw. Deze lezing werd door circa twintig Mahlerianen bijgewoond en werd zeer gewaardeerd.

Bestuursvergaderingen

In het verslagjaar 2012 is het bestuur vijf maal bijeen geweest, op 27 januari, 16 maart, 19 april, 22 juni en 21 september, waarvan vier maal bij het NMI en eenmaal in Elst.

In de bestuursvergadering van 27 januari wordt de logistiek voor de verspreiding van boek en CD besproken en vastgesteld. Er wordt gekeken naar kansen voor Mahlerdagen. Het functioneren van de redactie vormt onderwerp van bespreking. Het bestuur wil dat de GMSN ook actief wordt op de sociale media. Het ontwerp van de PR folder is gereed en kan naar de drukker. De begroting voor 2012 wordt vastgesteld. De voorlopige exploitatierekening over 2011 en de balans worden aan de kascontrolecommissie aangeboden. Een opdracht hiertoe aan deze commissie wordt vastgesteld.

In de vergadering van 16 maart is uitgebreid stil gestaan bij de redactie en het Mahler Nieuws. Er wordt meegedeeld dat de heren Eijkelenboom, de Vries en van Zwol uit de redactie van het Mahler Nieuws treden. Besloten wordt om het Mahler Nieuws van A4 naar A5 formaat te brengen. Ook wordt besloten omwille van de binding met de donateurs de verschijningsfrequentie van het Mahler Nieuws weer te brengen van drie maal per jaar naar vier maal per jaar. Er wordt gesproken over de rechten van de Mahler foto's door De Booy. Het rapport van de kascontrolecommissie wordt besproken, waarna de exploitatierekening over 2011 wordt vastgesteld, evenals de balans.

In de vergadering van 19 april is gesproken over het functioneren van het bestuur en de gang van zaken rondom het uitbrengen van de CD Mahler 7. Er is begonnen met de aanzet tot een beleidsplan voor de komende vier jaar. Ten slotte is gesproken over de organisatie van Mahlerdagen op 30 mei en 1 juni rondom Das klagende Lied.

Op 22 juni is aandacht besteed aan het functioneren van de redactie en het Mahler Nieuws. Ook wordt de zorgelijke situatie rondom het NMI besproken. De gevolgen van het inkrimpen van het NMI voor de collectie van de GMSN zijn op dit moment onduidelijk. De Mahlerdagen van 29 mei en 1 juni worden geëvalueerd. De Stichting Rondom Mahler is opgeheven. De middelen worden toegevoegd aan die van de GMSN en zijn geoormerkt voor bepaalde projecten. Er wordt gediscussieerd over het concept beleidsplan.

Op 21 september is er wederom gesproken over de redactie en het Mahler Nieuws. Uitgebreid is er gebrainstormd over het concept beleidsplan.

 

 

Rijswijk, 11 april 2013

Louis Ekstein

(secretaris)

Jaarverslag GMSN 2011

Jaarverslag Gustav Mahler Stichting Nederland 2011

 

De Gustav Mahler Stichting Nederland had eind 2010 totaal 202 donateurs. Hiervan zijn er 11 voor het leven, 22 buitenlanders en 12 instituten. Deze categorieën zijn gedeeltelijk overlappend. Er worden zeven gratis abonnementen op het Mahler Nieuws verstrekt.

Het  bestuur bestond per 1 januari 2011 uit zeven personen: mevr. dr. E.A. (Eveline) Nikkels (voorzitter) en de heren drs. G. J. (Govert) Bach (vicevoorzitter), drs. C.H. (Kees) Boon (penningmeester), drs. L. (Louis) Ekstein (secretaris), dipl. Ing. A. (Aat) Klompenhouwer en drs. F.A. (Freddy) van Maurik. Op 15 november treedt de heer Klompenhouwer uit het bestuur, zodat het vanaf dat moment uit zes leden bestaat.

Er is drie maal een Mahler Nieuws uitgebracht.

In het verslagjaar 2011 is het bestuur zes maal bijeen geweest, op 14 januari, 17 februari, 10 maart, 20 april, 9 juni en 15 november.

In de bestuursvergadering van 14 januari vooral aandacht besteed aan de voorbereidingen van de week "Mahler in Den Haag", een initiatief van de GMSN in samenwerking met diverse Haagse culturele instellingen. Ook is gesproken over afdracht van rechten van foto's uit de collectie De Booy aan de GMSN.

De vergadering van 17 februari is langdurig gesproken over "Mahler in Den Haag". De vergadering komt door tijdgebrek niet toe aan de geagendeerde SWOT analyse. Deze wordt besproken in de vergadering van 10 maart. Hierna is er een bijeenkomst van het bestuur net de redactie van het Mahler Nieuws geweest. Daarin zijn de wensen voor het Mahler Nieuws in 2011aa de orde geweest, de samenstelling van de redactie en een eerste ontwerp van het jubileumboek "Gustav Mahler in Nederland 1903 - 2011".

In de vergadering van 20 april lag het accent op de financiën. Het verslag van de kascontrolecommissie wordt besproken, inclusief de door haar voorgestelde verbeterpunten.

Op 9 juni wordt "Mahler in Den Haag geëvalueerd. Er wordt aandacht besteed aan een beleidsplan voor de GMSN. Hierbij wordt een missie statement geformuleerd: De missie van de Gustav Mahler Stichting Nederland is het levend houden van de aandacht voor Gustav Mahler en zijn muziek, en zijn bijzondere plaats in het Nederlandse muziekleven. Ook worden nieuwe doelstellingen en bijbehorende activiteiten geformuleerd, die bij een eventuele statutenwijziging kunnen worden opgenomen.

In de laatste vergadering van 2011, op 15 november, ontvangt het bestuur een brief van Aat klompenhouwer waarin deze meedeelt af te treden als bestuurslid van de GMSN. De exploitatie van het symposium tijdens de week "Mahler in Den Haag" passeert de revue. Deze blijkt conform de begroting. Verder wordt de begroting voor 2012 vastgesteld.

 

 

 

Rijswijk, 12 juni 2012

Louis Ekstein

(secretaris)

Jaarverslag GMSN 2010

Jaarverslag Gustav Mahler Stichting Nederland 2010

 

De Gustav Mahler Stichting Nederland had eind 2010 totaal 202 donateurs. Hiervan zijn er 11 voor het leven, 22 buitenlanders en 12 instituten. Deze categorieën zijn gedeeltelijk overlappend. Er worden zeven gratis abonnementen op het Mahler Nieuws verstrekt.

De heren de Vries en van Zwol zijn per 31 december 2009 uit het bestuur van de GMSN getreden. Zij blijven wel deel uit maken van de redactie van het Mahler Nieuws. Daarmee bestond het bestuur per 1 januari 2010 uit vier personen: mevr. dr. E.A. (Eveline) Nikkels (voorzitter) en de heren drs. L. (Louis) Ekstein (secretaris), ir. E.C. (Hein) de Knegt (penningmeester) en drs. F.A. (Freddy) van Maurik. Op 19 februari treedt de heer de Knegt uit het bestuur en treden de heren drs. G.J. (Govert Jan) Bach, drs. C.H. (Kees) Boon, dipl. Ing. A. (Aat) Klompenhouwer en dr. F.W. Zwart toe tot het bestuur, zodat het vanaf dat moment uit zeven leden bestaat.

Er is drie maal een Mahler Nieuws uitgebracht.

Op 25 juni is een Mahlermiddag gehouden in De Tamboer in Amsterdam. Thema was de vijfde symfonie. En op 2 oktober is een Mahlermiddag gehouden in de Doelen in Rotterdam naar aanleiding van de derde symfonie.

In het verslagjaar 2010 is het bestuur vijf maal bijeen geweest, op 19 februari, 26 maart, 14 juni, 30 juli en 19 november.

 

In de vergadering van 19 februari komt het bestuur in nieuwe samenstelling bijeen. De portefeuilles worden als volgt verdeeld: De heer Bach is verantwoordelijk voor het organiseren van de Mahlerdagen. De heer Boon is penningmeester. De heer Ekstein is secretaris. De heer Klompenhouwer is verantwoordelijk voor de PR. De heer van Maurik is als voorzitter van de redactiecommissie verantwoordelijk voor het Mahler Nieuws. Mevrouw Nikkels is voorzitter en vertegenwoordigt de GMSN naar buiten. De heer Zwart is als directeur van het Nederlands Muziek Instituut verantwoordelijk voor het beheer en ontsluiting van de Mahlerverzameling (het Niemanfonds: boeken en overige archivalia) in het depot van het NMI.

De exploitatierekening over 2009 vertoont een tekort van € 5.537. De stichting teert in op het eigen vermogen. Dit baart het bestuur grote zorgen. Er worden besluiten over verdere bezuinigingen genomen. De penningmeester wordt decharge verleend waarna deze aftreedt.

Besloten wordt om de collectie van het Niemanfonds, wanneer die stichting wordt opgeheven, (weer) op te nemen in de GMSN.

Door de voorzitter en secretaris zijn verkennende gesprekken gevoerd met de Schubert Stichting voor het houden van een Mahler/Schubert masterclass. Er bestaan twijfels bij het bestuur over het realiteitsgehalte van het project. De GMSN kan zich op dit moment geen financiele risico's veroorloven. Het bestuur besluit om geen medewerking te verlenen aan het voornemen voor een project met de Schubert Stichting.

In plaats van een Mahler/Schubert masterclass wordt nu gefocust op een manifestatie ‘Mahler in Den Haag' in april 2011. Dit is een samenwerkingsverband tussen de GMSN, het Residentie Orkest, het Nederlands Dans Theater, de Dr. Anton Philipszaal (incl. de Nieuwe Kerk), het Koninklijk Conservatorium, het Filmhuis, het Nederlands Muziek Instituut en het Gemeentemuseum.

De samenstelling en taakverdeling van de redactie van het Mahler Nieuws wordt besproken.

 

In de vergadering van 26 maart zijn auteursrechten van foto's van De Booy, waarop de GMSN meent rechten te hebben, aan de orde geweest. Dit moet nader worden onderzocht.

Het bestuur neemt met genoegen kennis van het verslag van de kascontrolecommissie. We zijn op de goede weg. Er zijn geen aanvullende maatregelen nodig.

De heer Bach wordt benoemd tot vice-voorzitter. Omwille van continuïteit wordt de secretaris tot tweede penningmeester benoemd.

Er wordt gewerkt aan een nieuwe wervingsfolder.

 

In de vergadering van 14 juni is gesproken over de bestemming van de gift van mevrouw Hoogewoud. De familie wil de gift niet voor de website gebruiken, zoals het bestuur voorstond. Afgesproken is dat het nu wordt aangewend voor een uit te geven jubileumboek in 2011, over de geschiedenis van Mahler en/in Nederland van 1903 - 2011.

De ANBI status is aangevraagd (Algemeen Nut Beogende Instelling).

 

De vergadering van 30 juli was een brainstormsessie, waarin zaken aan de orde kwamen als rechten op foto's De Booy, financiën, inhoud jubileumboek, wervingsfolder, jubileumactiviteiten, ledenlijst perikelen, interne organisatie, advertenties, elektronische nieuwsbrief, Mahlermiddagen en diverse onderwerpen voor komende vergaderingen.

 

In de vergadering van 19 november wordt besloten samen te werken met de Vereniging Vrienden van het Gelders Orkest voor het organiseren van een Mahlermiddag in Musis Sacrum.

De GMSN ondersteunt symbolisch de noodlijdende IGMG door het nemen van een abonnement op de Nachrichten zur Mahler-Forschung voor € 50 per jaar.

De begroting voor 2011 wordt vastgesteld.

Mevrouw Tessa Schlüter wordt uitgenodigd om deel uit te gaan maken van de redactie met als taakgebied het opzetten en verzorgen van een elektronische nieuwsbrief.

Met genoegen neemt het bestuur kennis van het toekennen van de ANBI status door de Belastingdienst vanaf 1 januari 2010.

 

 

Rijswijk, 12 april 2011

Louis Ekstein

(secretaris)

Jaarverslag GMSN 2009

Jaarverslag Gustav Mahler Stichting Nederland 2009

 

Per 1 januari 2009 bestond het bestuur uit zes personen, t.w.: mevr. dr. E.A. (Eveline) Nikkels (voorzitter) en de heren drs. L. (Louis) Ekstein (secretaris), ir. E.C. (Hein) de Knegt (penningmeester), J. (Jaap) Hoogendoorn (PR), , C. (Cornelis) van Zwol (vice-voorzitter) en W. (Willem) de Vries (lid). Op 13 januari 2009 is drs. F.A. (Freddy) van Maurik tot het bestuur toegetreden.

Er is drie maal een Mahler Nieuws uitgebracht.

Er is op 25 september een Mahlerdag gehouden in de Doelen in Rotterdam.

In het verslagjaar 2009 is het bestuur zes maal bijeen geweest, op 13 januari, 24 februari, 21 april, 26 juni, 17 november en 9 december.

Met ingang van 13 januari 2009 maakt drs. F.A. (Freddy) van Maurik, musicoloog, deel uit van het bestuur van de GMSN.

In de buitengewone bestuursvergadering van 13 januari is aandacht besteed aan de interne organisatie en het functioneren van het bestuur.

In de reguliere vergadering van 24 februari zijn de jaarverslagen over 2007 en 2008 vastgesteld. Besloten is om de exploitatierekening inzichtelijker te maken door enkele posten te splitsen. Dit betreft reis- en verblijfskosten, redactie en Mahler Nieuws. Geconstateerd wordt dat op de balans bezittingen van de GMSN die bij donateurs thuis zijn opgeslagen ontbreken. Er heeft nog geen kascontrole plaatsgevonden. De balans 2008 en de begroting 2009 worden nog niet vastgesteld. Besloten wordt dat de redactiecommissie een eigen budget krijgt.

In de vergadering van 21 april is de donatie voor buitenland vastgesteld op € 45. De taken binnen de redactiecommissie zijn herschikt. De herdenkingsjaren 2010/2011 zijn uitvoerig aan de orde geweest, waarbij geconstateerd wordt dat door de financiële nu al een aantal activiteiten niet meer haalbaar is.

De vergadering van 26 juni stond in het teken van afhandelen van lopende zaken: de financiën, het Niemanfonds, de herdenking 2010/2011 en de redactiecommissie. Besloten wordt dat er bij andere drukkers offertes zal worden aangevraagd teneinde de kosten van het drukken en verzenden van het Mahler Nieuws te reduceren. Begonnen wordt met de ontwikkeling van een nieuwe website.

            In de vergadering van 17 november is gesproken over de voortgang bij het Niemanfonds, de taakverdeling van de redactiecommissie en de wens voor een beschrijving van het productieproces. Er is melding gemaakt van de voortgang van de nieuwe website en de noodzaak voor het beleggen van beheerstaken bij de website. De plannen voor 2011 beginnen vaste vormen aan te nemen. De jaarrekening over 2008 kan nog steeds niet worden vastgesteld.

            In de vergadering van 9 december wordt het verslag van de kascontrolecommissie behandeld. Deze heeft forse kritiek op een aantal punten, vooral van organisatorische aard, maar ook op het gebrek aan transparantie in de exploitatierekening en bij het declareren van kosten. Zij doet een aantal aanbevelingen, die allen met acht besluiten door het bestuur worden overgenomen. De exploitatierekening en de balans over 2008 worden vastgesteld. De belangrijkste conclusie is dat de GMSN inteert op haar vermogen. De behandeling van de begroting over 2009 wordt gestaakt, omdat deze niet meer opportuun is. Uitvoerig is gesproken over de redactiecommissie en de inhoud van het Mahler Nieuws. De heren de Vries en van Zwol treden per 31 december uit het bestuur.

 

Rijswijk, 24 november 2010

Louis Ekstein

(secretaris)

Jaarverslag GMSN 2008

Hieronder vindt u de jaarverslagen van de Gustav Mahler Stichting Nederland en van de Stichting mahler Verzameling H.J. Niemanfonds.

Jaarverslag Gustav Mahler Stichting Nederland 2008

Per 1 januari 2008 bestond het bestuur uit vijf personen, t.w.: mevr. dr. Eveline Nikkels (voorzitter) en de heren drs. Louis Ekstein (secretaris), drs. Fred Venema (pen-ningmeester), Cornelis van Zwol (vice-voorzitter) en Willem de Vries (lid).
Er is drie maal een Mahler Nieuws uitgebracht.
In het verslagjaar 2008 is het bestuur vijf maal bijeen geweest, op 28 februari, op 19 maart, 28 mei, 19 augustus en 4 november.
In de bestuursvergadering van 28 februari is besloten dat de aparte Postbankre-keningen voor de boeken bestelservice en de CD/DVD bestelservice worden opgeheven. De betaling van de boeken gaan via het normale rekeningnummer van de penningmeester van de GMSN. De CD/DVD bestelservice gaan zelfstandig verder buiten de GMSN voor rekening en verantwoording van onze donateur Gideon Relyveld. De begroting voor 2008 is goedgekeurd. Verder is er uitgebreid aandacht geweest voor de voorbereidingen van de herdenkingsjaren 2010 (150e geboortejaar) en 2011 (100e sterfjaar) van Gustav Mahler. Ook is gesproken over vernieuwing van de website van de GMSN.
Na de vergadering van 28 februari is de penningmeester, Fred Venema, afgetreden.
In de vergadering van 19 maart wordt als opvolger de heer Hein de Knegt benoemd als penningmeester. De heer Hoogendoorn wordt in het bestuur benoemd tot lid met als portefeuille Public Relations. Hij gaat een PR plan voor de GMSN ontwikkelen. Naar aanleiding van het aftreden van de heer Venema is door de secretaris een analyse van de bestuurscultuur gemaakt, die in deze vergadering is besproken. Er is een aantal besluiten genomen met betrekking tot grotere transparantie en voorlopig een hogere vergaderfrequentie.
Op 28 mei is gesproken over de samenstelling van het bestuur. Het aantal bestuursleden is op dat moment zes. De statuten schrijven een oneven aantal voor. Besloten is naar een jonge geschikte kandidaat uit te zien. Verder is besloten om de boekhouding, die tot dan toe (om niet) gevoerd werd door een extern bureau, in het vervolg door de penningmeester zelf te laten doen. Met behulp van internetbankieren en een boekhoudpakket wordt een en ander ondersteund. Tenslotte is er gesproken over problemen bij de productie van Mahler Nieuws. Omdat de agenda niet kon worden afgemaakt, is er een vervolg op 19 augustus geweest.
In de vergadering van 4 november is gesproken over uitgave van de briefwisseling tussen Alma Mahler en uitgever Allert de Lange (voorganger van Querido) over de voorziene uitgave van haar dagboeken. Dit was een project van wijlen Rob Becqué. Verder is gesproken over de verhouding tussen de GMSN en andere Nederlandse Mahler-organisaties. De exploitatierekening en de balans over 2007 zijn vastgesteld. Het verslag van de (eerste!) kascontrolecommissie is besproken. Naar aanleiding hiervan zijn enkele besluiten genomen. Een concept begroting voor 2009 is behandeld. Er is een declaratie-beleid voor bestuursleden en leden van de redactiecommissie vastgesteld. De heer Hoogendoorn doet tussentijds verslag van een interviewronde, die hij heeft gehouden onder alle leden van het bestuur van de GMSN en de leden van de redactie van Mahler Nieuws.

Rijswijk, 9 februari 2009
Louis Ekstein
(secretaris)

Jaarverslag Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds 2008

De Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds beheert het archief van de Gustav Mahler Stichting Nederland. Dit archief bevat drie collecties. De eerste is de door de GMSN opgebouwde collectie boeken, platen, CD's, krantenknipsels en tekeningen. De tweede is de verworven uitgebreide collectie van de oprichter van de GMSN, de heer H.J. Nieman. De derde collectie omvat de Mahlerverzameling van wijlen de heer W.J.B. Smith. Deze drie collecties zijn ondergebracht bij het Nederlands Muziek Instituut (NMI), dat op haar beurt weer beschikt over opslagruimte in het depot van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. De collectie is daarmee veilig in diepe kelders opgeslagen. Grootste opgave voor het Niemanfonds is nog steeds de inventarisatie, samenvoeging, ontdubbeling en ontsluiting van de collectie.

Het bestuur van de Stichting bestaat statutair deels uit een personele unie met dat van de GMSN en een vertegenwoordiger van de organisatie waar de collectie is ondergebracht. Het bestond per 1 januari 2008 uit mw. dr. E.A. Nikkels (voorzitter), dhr. drs. L. Ekstein (secretaris/penningmeester), dhr. ir. P.M.H. Geelen, dhr. W. de Vries en dhr. dr. F. Zwart (directeur NMI, lid).
In 2008 is het Bestuur van het Niemanfonds één maal bijeengeweest: op 12 december. De reden dat slechts één maal een bestuursvergadering plaats vond was gelegen in het feit dat alle relevante besluiten genomen waren en het ‘slechts' alleen om menskracht voor de ontsluiting ging, en overigens nog steeds gaat. 
In het verslagjaar zijn de LP's, MC's, DAT-tapes en laserdiscs uit het depot genomen en bij de geluidsarchivaris van de GMSN, de heer Gideon Relyveld, ondergebracht.
Voor de unieke Mahler CD verzameling van ruim 1000 CD's is nog steeds geen acceptabele oplossing voor een definitieve bestemming gevonden. Deze CD's kunnen echter wegens ruimtegebrek niet langer in het depot blijven.
In het verslagjaar zijn de boeken die afkomstig zijn van de collectie Nieman vergeleken met de catalogus van het NMI. Boeken uit de collectie Nieman die al in de catalogus van het NMI voorkwamen, zijn afgesplitst en zullen apart worden bewaard. Het NMI is daarna begonnen met het invoeren van de boeken die nog niet in de catalogus voorkwamen. In 2009 wordt deze zelfde exercitie herhaald voor de boeken die afkomstig zijn uit de collectie Smith. De boeken uit onze collectie zijn in de catalogus (ook via internet online te raadplegen) herkenbaar aan de vermelding "Mahlerverzameling".
De 100 archiefdozen zijn door vrijwilligers (Ekstein en Geelen) globaal geïnventariseerd en aan een eerste schifting onderworpen. Hierbij is het aantal dozen ongeveer gehalveerd. Verder zijn er nog enkel dozen met grote formaten, waarin zich afbeeldingen (o.a. de Paunzen tekeningen), posters, afgietsels, e.d. bevinden.

Rijswijk, 9 februari 2009

Louis Ekstein
(secretaris/penningmeester)

 

Jaarverslag Mahler Nieuws 2008

De redactiecommissie bestond (conform het colofon in uitgave 1/2008) uit zes personen: Eveline Nikkels (bestuursgedelegeerde), Cornelis van Zwol (bestuursgedelegeerde), Piet Eijkelenboom (eindredactie), Freddy van Maurik (concertagenda), Gideon Relyveld (cd -rubriek) en Willem de Vries (bestuursgedelegeerde en bestelservice boeken). In de loop van 2008 werd het aantal bestuursgedelegeerden teruggebracht tot een (Willem de Vries) en in latere instantie werden samenstelling en functieverdeling van de redactiecommissie, mede naar aanleiding van een inventarisatie door het bestuurslid Jaap Hoogendoorn (Public Relations), gewijzigd en met ingang van de nieuwe jaargang geëffectueerd.

Mahler Nieuws verscheen in 2008 driemaal en ter voorbereiding van de uitgaven vergaderde de redactiecommissie in Utrecht op 15 maart, 2 augustus en 25 oktober 2008.

Uitgave 1/2008 (17e jaargang, nr. 60) - omvang 44 pagina's.

De voorplaat werd gesierd door een kleurige afbeelding van de Azalea of Rododendron 'Mahler', waarmee ‘onze' componist in de natuur wordt geëerd. Voor het eerst was de rubriek ‘Korte berichten' in de uitgave opgenomen, die echter geen lang leven beschoren zou zijn. Een van de regelmatig geplaatste gedichten van Theo van de Wetering was ditmaal aan Mahler 3 gewijd. Uit het maandblad Gramophone werd een artikel overgenomen, waarin Sir Simon Rattle zijn gedachten omtrent Mahlers Negende symfonie uiteenzette Giselher Schubert was vertegenwoordigd met zijn artikel ‘Die Zeit des Übergangs', een thematiek, die bij Mahlerianen niet onbekend is. Traditioneel was de voorbeschouwing op de Gustav Mahler Musikwochen Toblach 2008, terwijl ook verschenen Mahler-biografieën (deel IV van de La Grange) werden gesignaleerd. De gebruikelijke CD- en DVD-rubriek van Gideon Relyveld en een selectie van concertrecensies en boekbesprekingen vulden een belangrijk deel van de uitgave. Freddy van Maurik had de agenda's binnen- en buitenland met zorg samengesteld.

Uitgave 2/2008 (17e jaargang, nr. 61) - omvang 44 pagina's.

Een op groot formaat gereproduceerde afbeelding van ‘Der Tag' van Ferdinand Hodler op het titelblad leidde het artikel ‘Nachtangst' van Pieter Eijkelenboom in. Ook de bijdragen van Eveline Nikkels en onze ‘huisdichter' Theo van de Wetering hadden de nacht als hoofdthema. Willem de Vries nam de wereldpremière in Praag- honderd jaar geleden:19 september 1908 - van Mahlers Zevende symfonie als aanleiding voor een artikel over dit lang nogal verwaarloosde werk. Een ander ‘eeuwfeest', de geboorte van Herbert von Karajan in 1908, leidde tot een uitvoerige bespreking van Gideon Relyveld van de film van Robert Dornhelm. Meerdere boekbesprekingen, de CD- en DVD-rubriek, fragmenten uit concertrecensies (binnen en buitenland), de concertagenda's en de tweede aflevering van ‘Korte berichten' vulden de overige pagina's.

Uitgave 3/2008 (17e jaargang, nr. 62) - omvang 44 pagina's.

Een van de versies van ‘De Schreeuw' van Edvard Munch op de titelpagina vormde de illustratie bij een artikel van Pieter Eijkelenboom. Eveline Nikkels voorzag de opera van Tan Dun van commentaar (Mahler en Marco Polo) en plaatste ‘Mahlers Negende in historisch perspectief.' Ook Mahlers Tiende, Vierde, Vijfde en Eerste symfonie (Hamburgse versie) werden in verband met op handen zijnde uitvoeringen in ons land van toelichtingen (ten dele bestaande, ten dele nieuwe) voorzien. Ook het jaarlijkse verslag over 'Toblach' (100 jaar Das Lied von der Erde) ontbrak niet, naast ‘Mahler in Budapest'. Emanuel Overbeeke leverde een (vrij beknopte) bespreking over het kapitale ‘Volume 4 van de Mahler-biografie van Henry-Louis de La Grange. De gebruikelijke rubrieken (met uitzondering van ‘Korte berichten') vulden de rest van de uitgave.

Het streven van de redactiecommissie is er op gericht de omvang van Mahler Nieuws tot 44 pagina's te beperken, vanwege de met de uitgave verbonden kosten. In 2008 is dat, voor het eerst, voor de gehele jaargang gelukt.
Cornelis van Zwol
Amersfoort

 

Jaarverslag GMSN 2007

Hieronder vindt u het jaarverslag van de Gustav Mahler Stichting Nederland en van de Stichting Mahler Verzameling H.J. Niemanfonds.

Jaarverslag Gustav Mahler Stichting Nederland 2007

Het is alweer enige tijd geleden dat er een jaarverslag van de Gustav Mahler Stichting Nederland in Mahler Nieuws is gepubliceerd. Het laatste verslag betrof het jaar 2006 en is in Mahler Nieuws 3/2007 verschenen. In dat zelfde nummer is ook (voor het eerst) een beknopt financieel verslag over 2004, 2005 en 2006 verschenen, evenals een jaarverslag van Mahler Nieuws over 2006 en (ook voor het eerst) een jaarverslag over 2006 van het Niemanfonds.
Per 1 januari 2007 bestond het bestuur uit zes personen, t.w.: mevr. dr. Eveline Nikkels (voorzitter) en de heren drs. Louis Ekstein (secretaris), drs. Albert-Jan van Soelen (penningmeester), Cornelis van Zwol (vice-voorzitter), Willem de Vries (lid) en prof. dr. Emile Wennekes (lid).
Een zorgelijke ontwikkeling is de daling van het aantal donateurs. Aan het begin van het verslagjaar had de GMSN 183 donateurs en aan het einde 173. Dit is een teruggang van ruim 5%.
Er is drie maal een Mahler Nieuws uitgebracht.
In het verslagjaar 2007 is het bestuur drie maal bijeen geweest, op 7 maart, 20 oktober en 5 november.
Op 7 maart kwamen licentie rechten en bestuurlijke aansprakelijkheid ter sprake.
Vastgesteld is dat we niet zo maar kranten- en tijdschriftenartikelen kunnen overnemen, zonder daarvoor auteursrechten te betalen. Omdat het budget van de GMSN hierin niet voorziet is besloten geen artikelen meer te kopiëren, tenzij daarvoor expliciet toestemming is gegeven zonder vergoeding van kosten.
Naar aanleiding van deze discussie is ook het fenomeen bestuurlijke aansprakelijkheid besproken. Nader onderzoek wees uit dat een verzekering hiertegen in onze situatie weinig nut heeft.
De heer Wennekes ziet zich helaas genoodzaakt wegens drukke werkzaamheden zijn lidmaatschap van het bestuur van de GMSN te beëindigen.
In de bestuursvergadering van 20 oktober heeft de penningmeester, de heer A.-J. van Soelen, laten weten dat ook hij vanwege drukke werkzaamheden heeft moeten besluiten zijn lidmaatschap van het bestuur van de GMSN te beëindigen. Een opvolger is gevonden in de persoon van de heer F. Venema.
Er zijn enkele concrete plannen voor activiteiten rondom de dubbelherdenking in 2010 (150e geboortejaar) en 2011 (100e sterfjaar van Gustav Mahler) besproken. Ook fondsenwerving is aan de orde geweest.
De vergadering van 5 november heeft voornamelijk in het teken van de financiën gestaan. De financiële situatie van de GMSN baart zorgen. De nieuwe penningmeester wil een betere organisatie van de financiën, zoals het werken met een taakstellende begroting, een jaarlijkse exploitatierekening en een ‘kascontrole'. Er moet een duidelijk declaratiebeleid komen.

Rijswijk, 2 februari 2009
Louis Ekstein
(secretaris)

Jaarverslag Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds 2007

De Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds beheert het archief van de Gustav Mahler Stichting Nederland. Dit archief bevat drie collecties. De eerste is de door de GMSN opgebouwde collectie boeken, platen, CD's, krantenknipsels en tekeningen. De tweede is de verworven uitgebreide collectie van de oprichter van de GMSN, de heer H.J. Nieman. De derde collectie omvat de Mahlerverzameling van wijlen de heer W.J.B. Smith. Deze drie collecties zijn ondergebracht bij het Nederlands Muziek Instituut (NMI), dat op haar beurt weer over opslagruimte in het depot van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag beschikt. De collectie is daarmee veilig in diepe kelders opgeslagen. Grootste opgave voor het Niemanfonds is nog steeds de inventarisatie, samenvoeging, ontdubbeling en ontsluiting van de collectie.

Het bestuur van de Stichting bestaat statutair deels uit een personele unie met dat van de GMSN en een vertegenwoordiger van de organisatie waar de collectie is ondergebracht. Het bestond per 1 januari 2007 uit mw. dr. E.A. Nikkels (voorzitter), dhr. drs. L. Ekstein (penningmeester), dhr. W. de Vries (secretaris) en dhr. dr. F. Zwart (directeur NMI, lid). Op 8 februari is de heer ir. P.M.H. Geelen als lid benoemd in de vacature die is ontstaan door het overlijden van de heer Becqué.
In 2007 is het Bestuur van het Niemanfonds twee keer bijeengeweest: op 8 februari en op 26 april.

8 februari 2007
Wegens toenemend ruimtegebrek in het depot van het NMI was al besloten om de geluidsdragers (banden en grammofoonplaten) buiten het NMI onder te brengen. Thans wordt besloten om de niet-Mahler geluidsdragers als eerste uit de collectie te nemen en uit het depot te verwijderen. Waar het uniek materiaal betreft zal worden gezocht naar mogelijkheden om dit te digitaliseren.
De heren Ekstein en Geelen hebben de afsplitsing uitgevoerd. Het materiaal is overgebracht naar de woning van onze geluidsarchivaris, de heer Relyveld.
De boeken uit de collectie Smith zijn globaal geïnventariseerd.

26 april 2007
Besloten wordt om contact op te nemen met het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid te Hilversum en de Centrale Discotheek Rotterdam om te kijken of samenwerking mogelijk is op het gebied van de geluidsdragers van het Niemanfonds.
Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid blijkt belangstelling te hebben voor historische opnamen van de omroep.
De Centrale Discotheek Rotterdam heeft belangstelling voor de uitgebreide Mahler CD-collectie. Mahler blijkt de meest uitgeleende componist te zijn. Er is echter nog geen bevredigende formule gevonden voor samenwerking.


Rijswijk, 12 december 2008,

Louis Ekstein
(secretaris/penningmeester)

Jaarverslag GMSN 2006

Hieronder vindt u het jaarverslag van de Gustav Mahler Stichting Nederland en van de Stichting Mahler Verzameling H.J. Niemanfonds.

Jaarverslag van de Gustav Mahler Stichting Nederland 2006

Het Bestuur van de Gustav Mahler Stichting Nederland kwam in de eerste maanden van het verslagjaar in verhoogde frequentie bijeen, nog actief aangestuurd door Robert Becqué, die ons in augustus van dat jaar zou ontvallen.

Per 1 januari 2006 bestond het bestuur uit zeven leden: dhr. drs.ing. R.F. Becqué (secretaris), dhr. drs. J.M. Ferwerda (lid), mw. dr. E.A. Nikkels (voorzitter), dhr. drs. A.-J. van Soelen (penningmeester), dhr. W. de Vries (lid), prof. dr. E.G.J. Wennekes (lid) en dhr. C. van Zwol (lid).

Het Bestuur kwam bijeen op 25 januari, 15 maart, 30 mei en 4 oktober 2006.

25 januari 2006

Deze vergadering werd bijgewoond door het voltallige, zevenkoppige Bestuur, wat de laatste jaren een zeldzaamheid genoemd mocht worden! Belangrijk punt van bespreking was de vergoeding die CLIP verlangt voor het plaatsen van artikelen uit diverse andere bronnen. De betaling van een vast bedrag per jaar (€ 702!) wordt afgewezen. Er wordt van gedachte gewisseld over het werk van de penningmeester en hoe deze ondersteund kan worden, zodat hij toch in functie kan blijven. Tijdens een uitgebreide ‘brainstorming' worden mogelijkheden besproken om tot een uitbreiding van het aantal donateurs van onze Stichting te komen. Concrete afspraken worden (nog) niet gemaakt. Als regelmatig punt van bespreking wordt vooruitgezien naar de Mahler-herdenkingsjaren 2010 en 2011, waarbij ook over de internationale mogelijkheden wordt nagedacht. Emile Wennekes wees zijn medebestuursleden op de promotie van Désirée Staverman, ‘De toneelmuziek van Anton Diepenbrock', die op 21 april zal plaatsvinden.

15 maart 2006

Bij deze vergadering kon Emile Wennekes niet aanwezig zijn, zodat enkele agendapunten niet konden worden behandeld. Hoofdpunt van behandeling was de zoektocht naar een geschikte locatie voor het opslaan van het archief van de Stichting. Het ideaalbeeld wat hierbij de secretaris voor ogen stond was, naast een volledig ontsloten en gemakkelijk toegankelijke bibliotheek, ook een vorm van permanente tentoonstelling. Ook de activiteiten in 2010/2011 komen weer aan de orde, onder meer door contacten van de voorzitter me de Tsjechische musicologe en impresario Magdaléna Dvorak. Op voorstel van Willem de Vries wordt gediscussieerd over vorm en inhoud van Mahler Nieuws, dit naar aanleiding van een uitgebreide e-mail van Louis Ekstein. Er wordt besloten de huidige vorm te handhaven met mogelijk kleine aanpassingen die de werkwijze kunnen bespoedigen / vergemakkelijken. Bij de stukken van deze vergadering wordt een overzicht gevoegd van de ‘Mahlerways 2010/2011', de ‘route' die Mahlers symfonieën en ‘Das Lied von der Erde' langs diverse Europese steden zouden kunnen maken om dit oeuvre in de herdenkingsperiode systematisch aan bod te laten komen. Het Bestuur wordt uitgenodigd voor de oratie van Emile Wennekes op 12 juni 2006 in de aula van het Utrechtse Academiegebouw. Titel: ‘En wat is het motief?', vroeg zij.

30 mei 2006

Dit was de laatste vergadering die Robert Becqué bijwoonde. Van zijn notities heeft hij geen verslag meer kunnen maken, zodat er voor zijn opvolger een zo getrouw mogelijk verslag is opgesteld, mede naar aanleiding van notities van Willem de Vries. Deze vergadering werd niet bijgewoond door de heren Ferwerda en Wennekes. Opnieuw werd gesproken over de opslag van de collecties van de Stichting, waarbij de locatie ABN-AMRO (aan de Mahlerlaan!) in Amsterdam onwaarschijnlijk is geworden. Een oplossing is nog niet in zicht. De plannen voor 2010/2011 worden opnieuw besproken.

4 oktober 2006

Deze vergadering vond een week eerder plaats dan oorspronkelijk gepland met het oog op de Mahlerdag, die op 11 oktober 2006 in Rotterdam heeft plaatsgevonden. Het overlijden van Robert Becqué wordt herdacht. Tot zijn opvolger wordt bij acclamatie Louis Ekstein benoemd. Deze had al het provisorische verslag van de vergadering van 30 mei verzorgd. Hans Ferwerda deelt mee, dat hij zijn nieuwe functie als Manager Planning & Productie bij het KCO niet kan combineren met zijn deelname aan het Bestuur van de GMSN en treedt daarom af als bestuurslid. Besloten wordt de bijdrage voor buitenlandse donateurs te verhogen van € 40 naar € 50 per jaar, met ingang van 2007. Opnieuw wordt besloten actie te ondernemen voor het publiceren van een thematische catalogus van Mahlers composities, in overleg met plannen elders.

Amersfoort - Cornelis van Zwol
Rijswijk- Louis Ekstein

Jaarverslag van de Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds 2006

De Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds beheert het archief van de Gustav Mahler Stichting Nederland. Dit archief bevat drie collecties. De eerste is de door de GMSN opgebouwde collectie boeken, platen, CD's, krantenknipsels en tekeningen. De tweede is de verworven uitgebreide collectie van de oprichter van de GMSN, de heer H.J. Nieman. De derde collectie omvat de Mahlerverzameling van wijlen de heer W.J.B. Smith. Deze drie collecties zijn ondergebracht bij het Nederlands Muziek Instituut (NMI), dat op haar beurt weer over opslagruimte in het depot van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag beschikt. De collectie is daarmee veilig in diepe kelders opgeslagen. 

Grootste opgave voor het Niemanfonds is thans de inventarisatie, samenvoeging, ontdubbeling en ontsluiting van de collectie.

Het bestuur van de Stichting bestaat statutair deels uit een personele unie met dat van de GMSN en een vertegenwoordiger van de organisatie waar de collectie is ondergebracht. Het bestond per 1 januari 2006 uit mw. dr. E.A. Nikkels (voorzitter), dhr. drs.ing. R.F. Becqué (lid), dhr. drs. L. Ekstein (penningmeester), dhr. W. de Vries (secretaris) en dhr. dr. F. Zwart (directeur NMI, lid).
In 2006 is het Bestuur van het Niemanfonds drie keer bijeengeweest: op 24 april, 8 juni en 18 september.

24 april 2006

Besloten wordt om de drie collecties, te weten die van de GMSN zelf, de collectie Nieman en de collectie Smith als één verzameling te beschouwen. Hiermee hoeft geen nadere overeenkomst met het NMI te worden gesloten. De heer de Vries geeft aan om gezondheidsredenen te willen terugtreden als secretaris. De vergadering benoemt de heer Ekstein tot zijn opvolger. Beeld- en geluiddragers vormen een probleem voor het NMI. Besloten wordt om te kijken of deze elders kunnen worden ondergebracht. Het NMI wil de collectie van het Niemanfonds integreren met die van het NMI en te ontdoen van doubletten. De collectie blijft wel eigendom van het Niemanfonds. Er zijn enkele vrijwilligers gevonden om te ondersteunen bij het catalogiseren van de collectie.

8 juni 2006

Er wordt besloten om in principe alles wat niet-Mahler is, niet in de collectie op te nemen. Besloten wordt om de geluidsdragers uit het depot van het NMI te halen. Ook wordt besloten dat het fotoarchief uit de collectie Smith niet in het depot van het NMI wordt opgeslagen. Dit blijft voorlopig onder beheer van Marius Torenvlied. Het kan gebruikt worden bij de samenstelling van een nieuwe Mahler-atlas.

18 september 2006

Er wordt stil gestaan bij het overlijden van Robert Becqué. Besloten wordt om de geluidsbanden over te brengen van het NMI naar de woning van onze geluidsarchivaris, Gideon Relyveld.


Louis Ekstein
(secretaris/penningmeester)

Jaarverslag GMSN 2005

Jaarverslag Gustav Mahler Stichting Nederland 2005

Dit jaarverslag is opgesteld zonder de inbreng van mijn co-auteur Robert Becqué. Toen het Bestuur enige jaren geleden het besluit nam een beknopt jaarverslag over de bezigheden op te stellen, werd de taak toebedeeld aan de vice-voorzitter. Deze stuurde vanaf het begin het concept-verslag toe aan de secretaris, die de puntjes op de i kon zetten en er een coda aan toevoegde betreffende het wel en wee van de Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds. Voortaan moet deze inbreng ontbreken, want op woensdag 23 augustus 2006 hebben wij Robert Becqué naar zijn laatste rustplaats in Hoek van Holland gebracht. Wij zullen hem als vriend en enthousiasmerende werker in de Mahler-wijngaard missen en hopen het werk in zijn geest voort te zetten.

Vergadering 21 oktober 2005

Doordat zich in 2005 de fatale ziekte van Robert Becqué openbaarde, heeft het Bestuur in dit verslagjaar slechts éénmaal kunnen vergaderen. Die vergadering vond plaats in het pand van de Faculteit der Letteren van de Universiteit van Utrecht aan de Kromme Nieuwegracht 29, waarbij prof. dr. Wennekes als gastheer optrad. De secretaris had een exemplaar ontvangen van het Verzeichnis des autographischen Nachlasses von Gustav Mahler, samengesteld door dr. Eugen Semrau (medewerker van de Verein Virtual Mahler). De vraag werd opgeworpen of er een relatie bestaat met een soortgelijk initiatief van Reilly, dat na diens overlijden door Hefling zou worden voortgezet.

Er wordt van gedachten gewisseld over het interesseren van muziekstudenten bij hun Bachelor-opleiding voor Mahler-in-brede-zin, maar de vrees bestaat dat de beschikbare periode van tien weken daarvoor toch te beperkt is. Ook over de wenselijkheid een eigen monografiereeks uit te (doen) geven wordt opnieuw uitvoerig gesproken.

Ondanks afwezigheid van de penningmeester worden enige financiële zaken doorgenomen. De Begroting 2005 ziet er positief uit, mede dankzij een sponsorbedrag van € 2500,-. Mede gelet op de gestegen kosten wordt besloten de donatie voor de GMSN met ingang van 2006 met € 5,- te verhogen.

Door de vice-voorzitter wordt een toelichting gegeven op de resultaten van de in het voorjaar onder de donateurs gehouden enquête. Op deze plaats kan volstaan worden met verwijzing naar de publicatie in Mahler Nieuws 2,3/2005, pag. 5-6.

Besloten wordt acte de présence te geven bij het concert op 17 december 2005 door het Limburgs Symphonie Orkest in de vorm van een Mahler-dag. Tenslotte wordt het voorstel van de secretaris aangenomen een groslijst op te stellen voor de Mahler-jaren 2010 en 2011 om inzicht te krijgen in mogelijke projecten en de haalbaarheid daarvan.

Mahler Nieuws

De Redactie van Mahler Nieuws kwam, meestal in onvolledige bezetting, in 2005 driemaal bijeen: op 29 januari ten huize van Eveline Nikkels, op 14 juni ten huize van Willem de Vries en op 15 november ten kantore van de penningmeester Albert-Jan van Soelen. Er verschenen drie nummers van Mahler Nieuws, die de nagestreefde omvang aanzienlijk te boven gingen!

Uitgave 1/2005 - omvang 50 pagina's

Bij het overlijden van dr. Herta Blaukopf op 19 januari 2005 werd ook in Mahler Nieuws stil gestaan. Niet alleen door haar boeken was zij van onschatbare betekenis voor de kennis omtrent Mahler en zijn muziek. Verder bood de uitgave een artikel van Peter Ruzicka over de Mahler-Rezeption, een interview met Sir Simon Rattle naar aanleiding van de voltooiing van zijn Mahler-opnamen (Just don't call it a cycle!) en werden de Mahler-activiteiten in Kassel en Toblach inclusief de programma's aangekondigd. Veel aandacht was er voor publicaties betreffende Mahlers Zesde symfonie, terwijl verder een uitgebreide selectie uit de vele Mahler-recensies was gemaakt.

Uitgave 2,3/2005 - omvang 40 pagina's

De uitslagen van de onder de donateurs gehouden enquête werden van commentaar voorzien, aangevuld met de gevolgtrekkingen die de Redactie daaruit had gemaakt. Verdere inhoud o.a.: een interview van Eveline Nikkels met Jaap van Zweden, het Jaarverslag 2003, artikelen over Bruno Walter en Leonard Bernstein en hun 'leven' met Mahler, twee boekbesprekingen en een groot aantal recensies met Mahlers Zevende symfonie als zwaartepunt. Ook werd de tekst afgedrukt van de inleiding, die Louis Ekstein op 26 april 2005 hield over Mahlers Adagietto in samenhang met de film Death in Venice. Vaste rubrieken waren de cd-rubriek en de ditmaal fors uitgevallen concert-agenda.

Uitgave 4/2005 - omvang 78 pagina's

In dit omvangrijke nummer werd opnieuw veel aandacht besteed aan Mahlers Zesde symfonie, onder meer met een antwoord van Reinhold Kubik van de IGMG Wien aan het adres van Marius C. Torenvlied naar aanleiding van diens artikel in Mahler Nieuws 4/2004. Eveline Nikkels tekende opnieuw voor een interview, ditmaal met Christianne Stotijn. Verder werd het Jaarverslag 2004 gepubliceerd en werd aandacht besteed aan het afscheid van Martijn Sanders als directeur van het Amsterdamse Concertgebouw. Willem de Vries schreef het gebruikelijke verslag over de Gustav Mahler Musikwochen in Toblach en Gideon Relyveld voorzag zijn vijf pagina=s tellende cd-rubriek van persoonlijk commentaar. De selectie van de vele cd-recensies in diverse maandbladen besloeg ditmaal niet minder dan 13 pagina=s. Ook de boekenrubriek (acht pagina=s) viel deze keer fors uit. Bij de concertrecensies lag het accent op het afscheid van Jaap van Zweden bij het Orkest van het Oosten en het aantreden van Michel Tabachnik bij het Noord Nederlands Orkest.

Dankzij de als altijd zorgvuldige en smaakvolle layout en eindredactie van Piet Eijkelenboom oogstte Mahler Nieuws veel lof van de lezers, ook in het buitenland.


Cornelis van Zwol
Amersfoort, oktober 2006

Jaarverslag GMSN 2004

Jaarverslag Gustav Mahler Stichting Nederland 2004

In het verslagjaar 2004 verloor de Gustav Mahler Stichting Nederland één van haar markantste en kleurrijkste donateurs. Na een langdurige ziekteperiode overleed op 11 april 2004 Willem, voluit Wilhelmus Julius Bernhard Smith, op 62-jarige leeftijd. Zijn begrafenis op 17 april in Soest werd door zeer velen, onder wie een groot aantal Mahlerianen, bijgewoond. Een deel van zijn uitgebreide nalatenschap is aan onze stichting toegevallen, die er met grote zorg mee om zal gaan en op den duur voor belangstellenden toegankelijk hoopt te maken.

Het Bestuur kwam in 2004 driemaal bijeen, te weten op: 10 januari, 12 mei en 13 oktober.

Vergadering 10 januari 2004

De voorzitter heeft geregeld contact met de (Hongaarse) dirigent Iván Fischer over de oprichting van een Mahlervereniging in Hongarije. Een financiële ondersteuning door onze stichting behoort helaas niet tot de mogelijkheden. Ook op een dergelijk verzoek van de Gustav Mahler Vereinigung Hamburg moest afwijzend worden beschikt.

Besloten is om in 2004 niet tot verhoging van de donatie van onze donateurs over te gaan. Verder is besloten het eigendomsrecht van de Verzameling Nieman, in beheer bij de Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds, aan die stichting over te dragen.

Ook is in deze vergadering weer van gedachten gewisseld over de compositieopdracht 2011 en de samenwerking met andere stichtingen/organisaties, omdat onze stichting nu eenmaal niet over de vereiste financiële middelen beschikt. Zo kon ook het project betreffende Mahlers Tweede (een idee/voorstel van G. Kaplan) ook als gevolg van ontbrekende financiële middelen geen doorgang vinden.
Aansluitend aan deze vergadering vindt het jaarlijks overleg met de Redactie van Mahler Nieuws plaats. Besloten wordt om in 2004 slechts drie, maar wel wat dikkere edities van Mahler Nieuws te doen verschijnen. Naar aanleiding van een email van Stan Ruttenberg (VS), waarin deze voorstelt een Engelse editie van Mahler Nieuws te doen verschijnen, wordt vastgesteld dat daarvoor de middelen c.q. menskracht ontbreken. Verder wordt besloten een nieuwe wervingsfolder voor de stichting te ontwerpen en te laten drukken en tenslotte wordt er aan herinnerd, dat ons tijdschrift Mahler Nieuws dit jaar zijn vijftigste nummer zal uitbrengen.

Vergadering 12 mei 2004

Gesproken wordt over het verkrijgen van de boeken-, platen- en cd-verzameling van Willem Smith en de daarvoor te ontwikkelen activiteiten. (In de periode na deze vergadering is de collectie in etappes ondergebracht in het archief van het Nederlands Muziek Instituut te Den Haag.) De financiele zaken worden i.v.m. de afwezigheid van de penningmeester uitgesteld tot de volgende vergadering. Tot slot bericht de voorzitter over plannen voor een in 2007 te starten masterclass voor de zang/liedkunst, waartoe contact zal worden opgenomen met de Schubert Stichting.

Vergadering 13 oktober 2004

Aan het begin van de vergadering wordt stilgestaan bij de belangrijke functiewijzigingen van twee van onze bestuursleden. Emile Wennekes (die helaas verhinderd is de vergadering bij te wonen) is in Utrecht benoemd tot gewoon hoogleraar muziekwetenschap als opvolger van Paul Op de Coul. Hans Ferwerda is bij het KCO benoemd tot Manager Artistic Planning & Productie.
De plannen voor een nieuwe wervingsfolder/flyer worden nader besproken. Meegedeeld wordt, dat Iván Fischer plannen heeft in Boedapest een jaarlijks (Mahler )festival te organiseren, te beginnen in september 2006.
Van Rob Overman is een brief ontvangen, waarin hij wijst op zijn nieuwe onderneming Creative Solutions for the Arts. Dr. Eugen Semrau heeft via de digitale postbode een 'Newsletter April 2004' verstuurd, waarin wordt gemeld om onder de projectnaam VIRTUAL MAHLER een 'international online-platform' te gaan organiseren.
Uitgebreid worden de financiële zaken behandeld aan de hand van de door de penningmeester opgestelde stukken. Naar aanleiding van de discussie en opmerkingen zal een aangepaste Exploitatierekening worden opgesteld. Een voorstel tot verhoging van de jaarlijkse donatie zal nader worden besproken. (.N.B. inmiddels is voor 2005 de hoogte van de donatie ongewijzigd gebleven.)
De voorzitter ontvouwt haar idee om in Den Haag eens een tentoonstelling te wijden aan het werk van Anna Mahler. Verder wordt gesproken over de problemen rond het beheer van 'onze' Mahler-verzameling in het NMI, d.w.z. de fysieke inrichting en de ontsluiting van het archief.
Tijdens de rondvraag doet de heer van Zwol verslag van de belangstelling voor Diepenbrock tijdens de Musikwochen Gustav Mahler in Toblach. Na het referaat in 2003 (over Mahler en Diepenbrock sinds 1903) werden in 2004 al enkele liederen van Diepenbrock in het programma opgenomen.

Redactie Mahler Nieuws

In 2004 kwam de Redactie driemaal bijeen: op 28 februari, 24 juni en 13 oktober (in aansluiting op de bestuursvergadering) . Tevens vergaderde de redactie éénmaal met het Bestuur, waarover hiervoor al bericht is. Er verschenen drie edities van Mahler Nieuws.

Editie 1/2004

Het cobalt-blauwe omslag omsloot weer interessante artikelen. Met enige vertraging bood dit nummer het Jaarverslag 2002, opgesteld door de heren Van Zwol en Becqué. Overgenomen werd het verslag over het MahlerFest XVII in Boulder (Colorado, VS), dat sinds 1988 jaarlijks plaatsheeft. De heer A. Poos tekende opnieuw voor een belangrijke bijdrage: ditmaal over Mahlers vijfde symfonie en de uitgaven daarvan. Aandacht was er verder voor Mahler als middelpunt van een toneelvoorstelling.

Editie 2,3/2004

In het dubbelnummer, omvang 68 pagina's, zijn opnieuw bijdragen van donateurs opgenomen. Marius Torenvlied haalt herinneringen op aan zijn belevenissen met zijn overleden vriend Willem Smith. Uit Fono Forum is een artikel overgenomen over de 80-jarige Henry-Louis de La Grange en geplaatst in onze Eregalerij.. Ook het afscheid van Riccardo Chailly als chef-dirigent van het KCO krijgt ruime aandacht. Het aan Mahler gewijde 'dossier' in Diapason van februari 2004 (13 pagina's) is onverkort gereproduceerd. Besprekingen van boeken, cd's en concerten vullen vele pagina's en zijn altijd interessant voor een soort 'vergelijkend warenonderzoek' (waaruit maar weer eens blijkt dat iedere criticus zingt zoals hij/zij gebekt is).

Editie 4/2004

Van de door eindredacteur Piet Eykelenboom verzamelde overvloed aan artikelen kon lang niet alles geplaatst worden, maar de selectie in dit 'jubileumnummer' (nr. 50 van Mahler Nieuws) was veelzijdig genoeg. Opnieuw telde de uitgave 68 pagina's, waaraan weer enkele donateurs hun steentje hadden bijgedragen. Marius Torenvlied gaf zijn exposé bij de volgorde der middendelen in Mahlers zesde symfonie, waarover nogal wat te doen was/is, ook in onze dagbladen. Jan Kamphuis gaf een indruk van het interview dat hij in de zomer van 1973 had gehad met Anna Mahler. Het gebruikelijke verslag over de Gustav Mahler Musikwochen in Toblach ontbrak niet (auteur ditmaal Cornelis van Zwol), Hans van Dijk leverde een bijdrage over 'De invloed van Gustav Mahler op de Nederlandse muziek', waarbij zijn 'specialiteit' Jan van Gilse uiteraard niet was vergeten. Niet alleen Marius Torenvlied besteedde aandacht aan de volgorde der middendelen in Mahlers Zesde, vanaf pag. 48 zijn er vele bladzijden aan gewijd, onder meer in een gedegen artikel van Willem de Vries (7 pagina's tellend!). Ook aan enkele uitvoeringen, onder meer o.l.v. Mariss Jansons (op cd) en Jaap van Zweden (jubileum Residentie Orkest) is aandacht besteed.

Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds

Zoals uit het Jaarverslag 2003 blijkt is het beheren van de collectie een 'ander chapiter, dat de nodige tijd vraagt' en dat - zeker in het onderhavige geval - slechts in stapjes kan worden uitgevoerd. Zo zijn begin 2004 twee lieftallige dames bereid gevonden de boeken van de 'collectie Nieman' uit de dozen te halen en op alfabetische volgorde te sorteren. Helaas is het daarbij gebleven, maar het goede nieuws - ondanks de zeer treurige aanleiding - is dat vooral het platen- en het CD-archief uitgebreid is met de collectie van wijlen Willem Smith. Niettemin is deze uitbreiding voor het bestuur aanleiding geweest om weer eens van gedachten te wisselen over wat het nu precies met archief wil, hetgeen geresulteerd heeft in een concept beleidsplan (dat in 2005 definitief is vastgesteld).

Ook nu moet worden afgesloten met de conclusie dat de geboekte vooruitgang bescheiden is, maar met de ontbrekende menskracht c.q. financiële middelen mag ook niet meer verwacht worden.

 

Cornelis van Zwol (vice-voorzitter GMSN)
Robert Becqué (secretaris GMSN, bestuurslid St. Mahler Verz. H.J. Nieman Fonds)

Jaarverslag GMSN 2003

Jaarverslag Gustav Mahler Stichting Nederland 2003

Door persoonlijke omstandigheden van enkele bestuursleden, kwam het Bestuur van de Gustav Mahler Stichting Nederland in 2003 slechts tweemaal bijeen.

Vergadering 16 januari 2003

De vergadering had plaats ten kantore van het Koninklijk Concertgebouworkest.
Aan het begin van de vergadering stond de voorzitter stil bij het overlijden van prof. dr. Eduard Reeser, het 'boegbeeld van musicologisch Nederland' en altijd nauw betrokken bij het wel een wee van onze Stichting.

Opnieuw werd gesproken over de rol, die onze stichting zou kunnen spelen bij het totstandkomen van een Verzeichnis van Mahlers oeuvre, waarbij het voortouw wordt genomen door de IGMG in Wenen.
Gesproken werd over de nadere invulling van het verstrekken van een compositieopdracht met het oog op het komende Mahlerjaar 2011 en het betrekken daarbij van het Fonds van de Scheppende Toonkunst.
Bestuurslid Ferwerda geeft bijzonderheden over de a.s. 'Feestrede' van Donald Mitchell naar aanleiding van 'Honderd jaar Mahler in Nederland'.
Het voornemen om op 10 april een symposium aan de Katholieke Universiteit Nijmegen te houden blijkt niet op de genoemde locatie te kunnen doorgaan. Het symposium gaat wel door, maar is naar Utrecht verplaatst.
Tenslotte wordt stilgestaan bij het probleem van de 'wanbetalers' van onze stichting. Er zal een wat strenger regime worden nagestreefd om veel onnodig (naloop)werk te voorkomen. Betaling zal aan het begin van het jaar dienen plaats te hebben en wie (nog) niet heeft betaald, zal geen Mahler Nieuws meer ontvangen.

Vergadering 4 juni 2003

Het Bestuur deelt in de vreugde van de penningmeester Albert-Jan van Soelen en diens vrouw en kinderen over de geboorte van hun dochter en zusje Corine Willemijn, geboren op 13 maart 2003.
Gesproken wordt over de activiteiten van de (nieuwe?) Gustav Mahler Kring, waarop de bezoekers aan Het (Amsterdams) Concertgebouw door een aan een wand bevestigde plaquette attent worden gemaakt. De voorzitter zal contact opnemen met dhr. Martijn Sanders van de Concertgebouw NV.
Uitvoerig wordt stilgestaan bij het door de penningmeester ingediende 'Exploitatieoverzicht 2002' alsmede de 'Toelichting' daarop. Het positief saldo bedraagt 1680,- euro, een verheugende afwijking van het oorspronkelijk voorziene negatieve saldo. De door de penningmeester voorgelegde 'Begroting 2003' wordt aangenomen.
Evaluatie heeft plaats van het op 10 april jl. in Utrecht gehouden symposium en de op 2 mei jl. in de Kleine Zaal van Het Concertgebouw gehouden feestrede van Donald Mitchell. Laatstgenoemde rede is (met een 'Epiloog' door Robert Becqué) afgedrukt in een fraai vormgegeven boekje, dat inmiddels gretig aftrek heeft gevonden en waarvoor het KCO in de persoon van Hans Ferwerda dank wordt gezegd. Voor wat betreft het jaar 2004 heeft Gilbert Kaplan het idee geopperd voor een uitvoering van Mahlers Tweede, precies honderd jaar na de eerste uitvoeringen in Nederland en wel op 26 en 27 oktober 2004. Een ander daarmee samenhangend idee en geopperd vanuit het Bestuur is het organiseren van een symposium onder de werktitel 'Het probleem van de opstanding'. Dhr. Wennekes ziet mogelijkheden voor een inpassing bij het onderzoeksthema 'Bijbel en de Nederlandse cultuurgeschiedenis'.

Tot slot wordt met het oog op het komende herdenkingsjaar 2011 opnieuw gesproken over de te verlenen compositieopdracht als over de afstemming van eventuele andere door de diverse (buitenlandse) Mahlerverenigingen te nemen initiatieven.

Redactiecommissie Mahler Nieuws

De Redactiecommissie van het in 2003 viermaal verschenen Mahler Meuws kwam ter voorbereiding van de verschijning ook viermaal bijeen: op 22 februari, 24 mei, 16 augustus en 22 november. Over de inhoud van de diverse edities kan het volgende worden vermeld:

Editie 1/2003

Het door (eind)redacteur, dhr. Piet Eijkelenboom, atijd met zorg uitgezochte titelblad draagt ditmaal de titel '100 jaar Mahler Traditie in Nederland 1903-2003'. Ter markering van het jubileum verschijnt jaargang 2003 met een 'gouden' omslag.
Jiri Rychetsky van de Gustav Mahler Society Praag heeft een bijdrage geleverd, uit het Engels vertaald door Willem de Vries, over de stamboom van Mahler.
Van Johan Krediet is een uitgebreid artikel te lezen over '1903 - Mahler in Amsterdam'. Mahlers handschrift wordt aan de orde gesteld in een exposé van J.J. Wittenberg, oorspronkelijk afgedrukt in het Nederlands tijdschrift voor Grafologie van dec. 1959 - jan. 1960.
Ook verscheen een herdruk van het artikel 'GUSTAV MAHLER EN „DES KNABEN WUNDERHORN″ ' van Anne Wadman uit 'Levende talen', aug. 1962. Willem de Vries wijdde zich aan de stand van zaken betreffende de 'Kritische Gesamtausgabe' van Mahlers werken.

Editie 2/2003

Eveline Nikkels wijdde een artikel aan 'Honderd jaar Mahler in Nederland - Bij Krefeld begon de victorie' en Emanuel Overbeeke nam het onderwerp 'Gustav Mahler in de Nederlandse literatuur' onder de loep. Tevens werd het vervolg van het artikel 'GUSTAV MAHLER EN „DES KNABEN WUNDERHORN″ ' (uit 1962) geplaatst alsmede schonk Emanuel Overbeeke door middel van het artikel: 'Een getourmenteerde ziel bij de drogist', aandacht aan het door de winkelketen Kruidvat uitgegeven Mahler-boek van Eveline Nikkels.
CD-besprekingen, boek- en concertrecensies en de gebruikelijke Concertagenda rondden deze editie af.

Editie 3/2003

Uit 1956 stamt het artikel 'MAHLER UND WILLEM MENGELBERG' van de hand van K.Ph. Bernet-Kempers (voormalig voorzitter van de GMSN), dat in zijn geheel werd herdrukt. Van historisch belang was het van belangrijke reproducties voorziene artikel 'De eerste uitvoering van de Derde symfonie in Nederland te Arnhem' en 'HEUCKEROTH IN ARNHEM' van de heer A. Poos - één van de trouwste donateurs van onze stichting. Aarnout Coster schreef een verhandeling over 'JAN TOOROP EN DE MUZIEK', rijk gelardeerd met verscheidene Mengelberg-tekeningen van Toorop uit de jaren 1915, 1919 en 1920 en van 'GUSTAV MAHLER EN „DES KNABEN WUNDERHORN″ ' werd de derde aflevering gepubliceerd. Verder plaatste Louis Eckstein kritische kanttekeningen bij een boek van Jules van Ackere (Van Bach tot De Jong). De belangrijkste recensies over de vele Mahler-uitvoeringen werden afgedrukt, om nog eens na te lezen en soms tot lering en vermaak.

Editie 4/2003

In het laatste nummer van Editie 2003 werd plaats ingeruimd voor 'An Unpublished Piece of Mahleriana' van de hand van Leon Botstein. In ' Anton Bruckner, Alma Mahler en De Volkskrant' werd commentaar geleverd op een artikel van Kees Fens. De reeds eerder genoemde heer Poos schreef over 'Theodor W. Adorno' en Eveline Nikkels berichtte over een tentoonstelling in München. Verder werd een publicatie over Mahler X uit Chord and Discord uit 1958 herplaatst alsook de slotaflevering van 'GUSTAV MAHLER EN „DES KNABEN WUNDERHORN″ '. Willem de Vries schreef het gebruikelijke verslag over de jaarlijkse 'Musikwochen Gustav Mahler in Toblach 2003', aangevuld met een bespreking van de CD's uit Toblach door Cornelis van Zwol. Bij de CD-besprekingen waren enkele pagina's ingeruimd voor Mahler X, waarbij de tekst uit het CD-boekje bij de uitvoering onder leiding van Andrew Litton integraal werd afgedrukt. Enkele donateurs deden verslag van een door hen bijgewoond concert door het Noord Nederlands Orkest: een bescheiden antwoord op de wens van de Redactiecommissie, dat de lezers ook zelf aan 'hun' Mahler Nieuws bijdragen leveren.

Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds

In het verslagjaar is het bestuur van deze stichting ook tweemaal bijeen geweest, te weten op 18 september én 26 november 2003. Voor wat betreft de vergadering van 18 september is - nadat eerst enkele actiepunten zijn nagelopen (zo is een globale inventarisatie uitgevoerd, waaruit blijkt dat het gedrukte materiaal ca. 23 m planklengte beslaat!) is op de agenda vooral plaats ingeruimd voor het bespreken van de te voorziene problemen bij het (verder) ontsluiten van de verzameling aan de hand van een notitie van dhr. Ekstein. Eén van die problemen is de vraag hoe en op welke geautomatiseerd informatiesysteem het beste aangesloten kan worden. Tijdens de vergadering worden geen knopen doorgehakt, behalve dat gewenst lijkt om op korte termijn een Plan van Aanpak op te stellen.
Op de vergadering van 26 november wordt de discussie over de wijze van inventariseren/ontsluiten aan de hand van een nieuwe notitie van de heren De Vries en Ekstein voortgezet. Veel voortgang wordt niet geboekt omdat o.a. het onderscheid 'collectie Nieman' versus 'collectie GMSN' (en eventueel nieuw te verwerven collecties) de besluitvorming parten speelt. Ook over het juridisch eigendom van de collecties bestaat nog onduidelijkheid en dit laatste punt dient zo snel mogelijk opgelost te worden. Een ander juridisch aandachtspunt is een tussen de stichting en het NMI (nog) te sluiten zgn. bruikleenovereenkomst, waarvoor dhr. Frits Zwart toezegt vóór het eind van 2003 een concept overeenkomst gereed te hebben.

Zoals blijkt is het bezitten van een collectie één, maar het beheren een ander chapiter, dat de nodige tijd vraagt en waarin - zij het met kleine stapjes - vooruitgang wordt geboekt.

 

Cornelis van Zwol (vice-voorzitter GMSN)
Robert Becqué (secretaris GMSN, bestuurslid St. Mahler Verz. H.J. Nieman Fonds)

Jaarverslag GMSN 2002

Jaarverslag Gustav Mahler Stichting Nederland 2002

opgesteld door C. van Zwol en R.F. Becqué

Preambule

Het verslagjaar 2002 wordt gemarkeerd door twee belangrijke zaken: het overlijden van ons aller inspirator prof. dr. H. Eduard Reeser op 29 november 2002 (hetgeen slechts een jaar na het overlijden van onze ex-voorzitter prof. dr. Marius Flothuis op 13 november 2001 is) en de aanvulling van ons Bestuur door drie nieuwe leden. Het Bestuur kwam viermaal bijeen, op 20 februari, 8 mei, 23 augustus en 7 november. Uit die vergaderingen zijn de volgende bijzonderheden te melden:

20 februari:

De vergadering wordt voor het eerst bijgewoond door Hans Ferwerda, die de plaats van het teruggetreden bestuurslid Truus de Leur inneemnt, zodat ook in de toekomst de relatie met het KGO gewaarborgd is. De mogelijkheden tot het uitbreiden van het Bestuur tot 7 leden worden uitvoerig besproken, waarbij de wetenschappelijke invalshoek nadrukkelijk wordt betrokken. Het beleid ten opzichte van donateurs van onze stichting, die helaas als wanbetalers te boek staan, wordt aangescherpt. Opnieuw wordt besproken, hoe onze stichting kan participeren bij de totstandkoming van een Mahler-Werkverzeichnis, waarvoor al jaren plannen bestaan in Wenen. De stand van zaken betreffende het project 'Das Lied von der Erde' in april wordt door de Voorzitter toegelicht.

8 mei:

Door de problemen rond de publicatie van verdere nummers van het tijdschrift Muziek en Wetenschap wordt onderzocht hoe nu aan de referaten van het symposium 'De Onvoltooiden' (1999) aandacht kan worden besteed. Verder wordt teruggeblikt op het project 'Rondom de Aarde', waarmee de Voorzitter veel eer heeft ingelegd. Zij zal nog voor een evaluatieverslag zorgen. Gedachten worden uitgewisseld betreffende een in 2003 (100 jaar Mahlertraditie in Nederland) te verstrekken compositie-opdracht. Tevens is voor 2003 Donald Mitchell uitgenodigd om een 'jubileum'-lezing te houden in de periode (mei), dat Mahler III enige malen wordt uitgevoerd door het KCO onder leiding van Riccardo Chailly. Ook hebben de eerste besprekingen plaats omtrent het idee van het houden van een symposium (van een dag) met als thema 'Mahler in/en Holland'. Voor 2004 wordt gedacht aan '100 jaar Mahler II in Holland' met participatie van Gilbert Kaplan.

23 augustus:

Voor de uitbreiding van het Bestuur zijn de heren Van Soelen, De Vries en Wennekes bereid gevonden de vacerende plaatsen in te nemen. Zij zullen voor de eerstvolgende vergadering worden uitgenodigd. De lezing van Donald Mitchell zal op 2 mei 2003 plaatshebben. Het voorgenomen ééndags symposium 'Honderd jaar Mahler-traditie in Nederland' zal al op 10 april 2003 worden gehouden. Het voorlopige programma wordt wel van kanttekeningen voorzien (niet te veel sprekers op één dag?). Ook wordt gesproken over de nadere invulling van de compositieopdracht: tijdsduur, bezetting, al of geen koor, welke tekst(en) en welke componist(en) komen in aanmerking, etc. Tot slot heeft de heer Louis Ekstein heeft een discussiestuk opgesteld omtrent zijn (eventueel) promotieproject, te weten: 'Receptieonderzoek naar de muziek van Gustav Mahler in Nederland', dat positief door het Bestuur wordt ontvangen

7 november:

De drie nieuwe bestuursleden wonen voor het eerst de vergadering bij. Opnieuw wordt gesproken over de mogelijkheid/wenselijkheid om een bijzonder- of gasthoogleraarschap met betrekking tot 'Mahler-in-brede zin' in te stellen, waarbij de Voorzitter vooral denkt in de richting EUR. De plannen voor een compositieopdracht zullen verder worden uitgewerkt door de heren Ferwerda en Wennekes. Op voorstel van de heer De Vries wordt een felicitatiekaart gestuurd aan de heer Herman Nieman t.g.v. zijn 90ste verjaardag.

MAHLER NIEUWS

De redactiecommissie kwam viermaal bijeen, op 20 februari (in aansluiting op de bestuursvergadering), 31 mei, 23 augustus (voorafgaand aan de bestuursvergadering) en op 16 november. Het Mahler Nieuws kon ook in 2002 viermaal verschijnen en besteedde onder meer aandacht aan:

nummer 1/2002:

Das Lied von der Erde, n.a.v. het symposium 'Rondom de Aarde'; de Nachrichten zur Mahler-Forschung 45; het programma van de Mahler-Wochen in Toblach en extra veel Mahler-recensies van uitvoeringen in binnen- en buitenland.

nummer 2/2002:

Terugblik op het symposium 'Rondom de Aarde'; het Jahresbericht 2001 van de Internationale Gustav Mahler Gesellschaft; het eeuwfeest in Krefeld (Mahler III in 1902); artikel van Jiri Rychetsky 'In de voetsporen van Gustav Mahler in Tsjechië en Moravie', (her)vertaald (vanuit een Engelse vertaling) door Willem Smith; herdruk van artikel 'De zomervakanties van Gustav Mahler' van Kasper Jansen; artikel over Chailly uit FonoForum n.a.v. zijn benoeming in Leipzig per 2005.

nummer 3/2002:

Interview uit het dagblad Trouw met Anna Enquist ('Alma, de liefdeloze moeder'); Abbado-interview uit The Gramophone; de Mahler-cyclus van Lorin Maazel in München en vele recensies.

nummer 4/2002:

In memoriam prof. dr. Eduard Reeser; Jaarverslag 2001 van de GMSN (Van Zwol-Becqué); het jaarlijkse verslag over de Mahler-Wochen in Toblach inclusief de uitslag van de Internationaler Schallplattenpreis Toblacher Komponierhäuschen 2002 en het artikel 'Mahler als jood aan de Hofoper' door dr. Sabine Lichtenstein.

Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds

In het verslagjaar is het bestuur van deze stichting slechts éénmaal, nl. op 24 september, bijeen geweest. Naar aanleiding van het overlijden van prof. dr. M. Flothuis moest in die vacature worden voorzien: daartoe is dhr. drs. L. Ekstein aangezocht, die bereid bleek om met ingang van deze datum tot het bestuur toe te treden. Tevens is de verdeling van de diverse functies binnen het bestuur opnieuw besproken c.q. vastgesteld. Verder is van gedachten gewisseld over de noodzaak tot het opstellen van een zgn. bruikleenovereenkomst tussen de stichting en het NMI (alwaar de verzameling onderdak geniet) alsmede is gediscussierd over de manier, waarop de inventarisatie van het archief zou dienen te geschieden. Daartoe zal een plan van aanpak worden opgesteld.

Jaarverslag GMSN 2001

Jaarverslag Gustav Mahler Stichting Nederland 2001

opgesteld door C. van Zwol en R.F. Becqué

Preambule

Evenals in 2000 wordt ook voor 2001 een kort Jaarverslag uitgebracht: een jaar, waarin de stichting op 13 november haar voorzitter, prof. dr. Marius Flothuis door de dood heeft verloren. De muzikale belangstelling van Flothuis was zeer veelzijdig en zijn bemoeienis met het leven en werk van Mahler was dan ook slechts één - zij het belangrijk - facet, dat het werk van deze erudiet, die tot het laatst actief bleef, bepaalde.

Van de bestuurstafel

In het verslagjaar 2001 kwam het Bestuur driemaal bijeen: op 6 februari, 5 juni en 23 oktober. Relevante punten uit de betreffende vergaderingen zijn:

6 februari:

Ontvangen is de Startnotitie d.d. 25 december 2000 van de Stichting MAHLER X Urtext i.o. Deze wordt voor kennisgeving aangenomen, waarbij het voornemen wordt uitgesproken het stuk in een of andere vorm in Mahler Nieuws te publiceren,

Van de eindredacteur van Mahler Nieuws zijn drie voorste1len ontvangen betreffende 'Aanbod internet', 'Conservering archief' en 'Mahler Feest 2O11'. Het verstrekken van een compositieopdracht, die in laatstgenoemd voorste1 is vervat, wordt overgenomen.
Eveline Nikke1s, die Marius Flothuis als gevolg van diens gezondheid als voorzitter is opgevolgd, licht haar medeleden van het Bestuur in omtrent het project 'das Lied von der Erde', dat in april 2002 zal plaatshebben.

Robert Becqué ontvouwt plannen voor een Jubileumuitgave van Mahler Nieuws en het - waarschijnlijk makkelijker te realiseren - alternatief: het opnemen van speciale artikelen in de reguliere nummers van Mah1er Nieuws. In elk geval is het initiatief voor een Jubileumuitgave omgebogen naar een in 2003 te houden symposium in het kader van 'Honderd jaar Mahler-traditie in Nederland'.

Aansluitend aan deze Bestuursvergadering had een vergadering plaats van de Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds

5 juni:

Voorzitter en secretaris/penningmeester hebben het Exploitatieoverzicht 2000 met toelichting en de Begroting 2001 opgesteld. Een dreigend tekort voor 2000 kon worden voorkomen door drie in plaats van vier nummers van Mahler Nieuws uit te brengen. Ook voor 2001 zullen de kosten voor de publicatie van het officiële orgaan van de GMSN nauwlettend in de gaten worden gehouden.

Naar aanleiding van het verslag van de heer W. de Vries over de vergadering op 6 februari 2001 van de Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds wordt stilgestaan bij de te trage ontsluiting van de collecties, mede het gevolg van een ernstig ongeluk van de heer G. Relyveld. De heer De Vries heeft aangeboden (om tegen vergoeding van reiskosten) de helpende hand te bieden, hetgeen zeer op prijs wordt gesteld.

23 oktober:

De financiële situatie van de stichting vormt opnieuw onderwerp van bespreking, waarbij met name het omgaan met (soms hardnekkige) wanbetalers aan de orde is. Het beleid dienaangaande zal strenger worden.
Door het al in de zomer aangekondigde terugtreden van prof. dr. Marius Flothuis uit het Bestuur, wordt van gedachten gewisseld over de aanvulling van het Bestuur en de kwalificaties van eventuele kandidaten. De tijd dringt, aangezien ook mevr. T. de Leur het Bestuur zal verlaten, aangezien haar dienstverband bij het KCO op 1 januari 2002 ophoudt. Met enkele kandidaat-Bestuursleden zullen gesprekken worden gevoerd, waarbij ook de wetenschappelijke 'wereld' nadrukkelijk in de overwegingen wordt botrokken.

Een slepende kwestie is de publicatie van de tijdens het symposium 'de Onvoltooiden/die Unvollendeten' in 1998 gehouden referaten. Aangezien publicatie in een volgend nummer van Muziek en Wetenschap onwaarschijnlijk wordt, zal worden gekeken naar de mogelijkheden van een zelfstandige publicatie van de Stichting.

Van de Redactiecommissie van Mahler Nieuws

Ter voorbereiding van de uitgaven van Mahler Nieuws kwam de Redactiecommissie, meestal in onvolledige bezetting (onder meer door het reeds hiervoor vermelde ongeluk van dhr. Gideon Relyveld), viermaal bijeen: 14 februari, 31 mei, 29 augustus en 8 november 2001.

Gelukkig bleek het mogelijk het tijdschrift in 2001 weer viermaal te laten verschijnen. Ook dit jaar hebben Eindredacteur Piet Eijkelenboom en van de overige redactieleden - met name Willem de Vries - veel werk verzet om zeer leesbare, prettig ogende uitgaven aan de donateurs te kunnen zenden.
Naast de gebruikelijke rubrieken over recent verschenen CD's, Recensies van uitvoeringen, de Concertagenda, e.d. stond in het 1-2001-nummer (64 blz.) een fors artikel over de 'Raadsels rondom Mahlers nichtje Alma Maria Rosé' van Willem Smith, waarin o.a. haar verblijf tijdens WO II in Nederland ter sprake komt. In 2-2001 (40 blz.) is - zoals hiervoor reeds vermeld - de 'Startnotitie voor een mogelijke Onderzoeksaanpak' met betrekking tot Mahlers 10e symfonie opgenomen. Het 3-2001-nummer (60 blz.) bevat het uitgebreide artikel '??Vraagtekens rond de geboortedatum van Mahler??' van de hand van Louis Ekstein en in 4-2001 (46 blz.) wordt vooral aandacht gegeven aan een nieuwe (deze keer) Italiaanse Mahler-X-versie en is een tweetal artikelen naar aanleiding van de 50e sterfdag van Willem Mengelberg opgenomen.

Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds

Zoals hiervoor reeds werd opgemerkt kwam het bestuur op 6 februari bijeen, maar nu op de burelen van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag alwaar ook het te beheren archief nu een definitieve plek heeft gevonden. Naast dat diverse formele zaken nog geregeld moeten worden (zoals de relatie met het Nederlands Muziek Instituut) dienen vooral de bibliothecaire aspecten nu ter hand genomen te worden, hetgeen als gevolg van het langzame herstel van dhr. Relyveld minder snel verloopt dan gehoopt. Het aanbod van dhr. De Vries om de helpende hand toe te steken wordt dan ook bijzonder op prijs gesteld.

 

Amersfoort/Hoek van Holland
November 2002-11-11

Jaarverslag GMSN 2000

Jaarverslag Gustav Mahler Stichting Nederland 2000

opgesteld door C. van Zwol en R.F. Becqué

Preambule

Met het uitbrengen van het Jaarverslag 2000 willen we een oude traditie in ere herstellen, immers midden jaren '70 tot eind jaren '80 werd - maar meer ten behoeve van intern gebruik - door onze voormalige secretaris, de heer Nieman, een 'jaarverslag' of 'jaaroverzicht' en éénmaal 'Het wel en wee' van onze stichting opgesteld. In het eerste jaaroverzicht uit 1974 staat te lezen: 'Ze [d.i. wijlen mevr. Hauswirth] berichtte, dat onze afdeling veruit de bedrijvigste is.' Hopelijk blijkt dat ook uit het voorliggende jaarverslag!

Van de bestuurstafel

In het verslagjaar 2000 kwam het Bestuur van de GMSN driemaal bijeen: op 14 januari, 26 mei en 31 oktober. Relevante punten uit de betreffende vergaderingen zijn:

14 januari:

* Gesproken wordt over de planning van het KCO onder Chailly voor de komende jaren. In mei 2003 staat de derde symfonie van Mahler op de 'rol', hetgeen uitstekend zou sporen met het idee omtrent het (eventueel) ontwikkelen van een manifestatie of project rondom Mahlers Derde (honderd jaar na de eerste uitvoering in ons land).

* Achterstallige betaling door het Gemeentearchief Amsterdam voor gebruik van de 'opnamen door H. de Booy' is met de overmaking van ƒ 1579,-- voor de jaren 1996/'99 rechtgezet.

* Gesprekken zijn gevoerd met de heer Emile Wennekes en mevrouw Henriette Straub om te komen tot publicatie van de referaten, die tijdens het symposium 'de Onvoltooiden/Die Unvollendeten' zijn gehouden. Daarbij ging het om publicatie in het tijdschrift Muziek en Wetenschap, maar tot op heden helaas nog met weinig succes.

* Het bestuur wordt geinformeerd over de eerste bijeenkomst van het Bestuur van de Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds op 22 november 1999.

* De geslaagde Mahlerdag op 17 december 1999 wordt geëvalueerd. Er worden ideeën uitgewisseld voor de komende Mahlerdag op 3 juni 2000 in Rotterdam naar aanleiding van de uitvoering van Mahlers tweede symfonie door het Rotterdams Philharmonisch Orkest onder leiding van Valery Gergiev.

* Besloten wordt voortaan weer een beknopt jaarverslag (jaarbericht) op te stellen, zoals dat in de (begin)jaren van de era-Nieman gebruikelijk was. De heren Van Zwol (opzet) en Becqué (definitieve 'Fassung') nemen deze taak op zich.

* Mevr. Nikkels ontvouwt haar initiatief om in april 2002 - rond de uitvoering van Mahlers Lied von der Erde door het Residentie Orkest onder leiding van Jaap van Zweden - een symposium te organiseren alsmede te kijken of een uitgave van het in het Mengelberg-archief aanwezige manuscript van Der Abschied mogelijk is.

* Het Bestuur ontving in aansluiting op de organieke vergadering de heer Rob Overman om de (on)mogelijkheden te onderzoeken het door hem verrichte onderzoek over de Mahler-receptie in Nederland een vervolg te geven en nader te ontsluiten, mede met het oog op het jaar 2003 (honderd jaar Mahler in Nederland). Duidelijk is dat dit een vrij omvangrijk project is, dat waarschijnlijk de krachten van onze stichting te boven gaat, maar elke suggestie ter verdere realisatie is welkom!

* Aansluitend had een gecombineerde vergadering met de redactie van Mahler Nieuws plaats, waarvan het besprokene is vastgelegd in een uitvoerig verslag van de heer Willem de Vries.

26 mei:

* Het Bestuur neemt er kennis van, dat het KCO onder Chailly in het seizoen 2001/2 niet de Negende maar de Tweede Symfonie van Mahler zal uitvoeren (augustus 2001). [NB: tevens in november 2001 en januari 2002. - Red. MN]

* Gesproken wordt over het inschakelen van het internet voor de activiteiten van de GMSN. De heer Becqué zal nadere initiatieven op dit terrein ontwikkelen.

* Wat betreft het (weer) opstellen van een beknopt jaarverslag van de GMSN wordt besloten om met de activiteiten van/in het jaar 2000 te beginnen.

31 oktober:

* Voor het eerst sinds vele jaren moet de voorzitter, prof. dr. Marius Flothuis, verstek laten gaan. Hij is herstellende van een operatie en nog te slecht ter been. Hij heeft de wens te kennen gegeven, het voorzitterschap neer te leggen, maar wil wel deel van het Bestuur blijven uitmaken. Het voorzitterschap wordt met ingang van 1 januari 2001 overgenomen door mevr. Nikkels, terwijl de heer Becqué van tweede naar eerste secretaris 'promoveert'. Op termijn zal hij ook het penningmeesterschap van mevr. Nikkels overnemen.

* Gesproken wordt over de verhuizing van het archief van de GMSN naar de Koninklijke Bibliotheek. De eerstvolgende vergadering van de Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds zal pas na de verhuizing plaatshebben (6 februari 2001).

* De heer Becqué bericht over een werkgroepje, dat zich bezighield met de wetenschappelijke uitgave van Mahlers tiende symfonie. De werkzaamheden zijn als gevolg van interne tegenstellingen beëindigd. Wel zal men nog een zgn. Startnotitie het licht doen zien, waarvoor bij het Bestuur ook belangstelling bestaat (en later is besloten deze Startnotitie in Mahler Nieuws 2/2001 op te nemen).

Van de redactietafel van Mahler Nieuws

De redactiecommissie van Mahler Nieuws, het officiële op A4-formaat uitgegeven orgaan van de stichting, heeft weer met veel elan en doorzettingsvermogen een drietal nummers uitgebracht. Dat wil zeggen, het eerste nummer ('Voorjaar', 50 blz.) was een soort van dubbelnummer, dat dan ook het nummer '1-2/2000' kreeg en dat vooral - naast de gebruikelijke rubrieken zoals de CD-rubriek, boekbesprekingen en recensies - in het teken stond van Mahlers tweede symfonie. Het 'Zomer'-nummer (60 blz.), 3/2000, dat in september verscheen bevatte tal van artikelen zoals dat over de Wunderhorn-liederen (auteur Marius Flothuis) en de tiende symfonie (overgenomen uit het blad Preludium van juni 2000) alsmede de uitgebreide boekbespreking van Jeremy Barhem over de door Mitchell bezorgde The Mahler Companion. In het 'Winter'-nummer (66 blz), 4/2000, werd uitgebreid aandacht besteed aan Hans Rott, was in Nederlandse vertaling (van Willem de Vries) de tekst van de door Jonathan Carr tijdens de Gustav Mahler Musikwochen 2000 in Toblach gehouden voordracht over Mahlers laatste jaren opgenomen, alsmede een verslag van diezelfde muziekweken door Cornelis van Zwol, aangevuld door Willem de Vries.

Overige activiteiten

Zoals hiervoor reeds is aangestipt had op 3 juni in Rotterdam weer een zgn. Mahler-dag plaats: een formule waarbij op de dag van de uitvoering - in dit geval van Mahlers Tweede door het Rotterdams Philharmonisch Orkest onder leiding van Valery Gergiev - een hele dag of middag (voornamelijk) wordt besteed aan het die dag uit te voeren werk. Gezien de opkomst, ca. 25 Mahler-enthousiasten, waarvan de meesten ook het concert bijwoonden, blijken dergelijke dagen in een behoefte te voorzien.

Tot slot kan nog het feit gememoreerd worden dat een forse Nederlandse Mahler-afvaardiging de van 13-15 oktober in Jihlava (Tsjechië) gehouden herdenking van Mahlers 140e geboortedag heeft bijgewoond en waarvan in Mahler Nieuws 4/2000 uitgebreid verslag is gedaan.

Stichting Mahler Verzameling H.J. Nieman Fonds

In 1997 heeft onze stichting de door de heer Nieman bijeengebrachte Mahler-verzameling verworven. Ten behoeve van het beheren (en mogelijk uitbreiden) van deze verzameling is een aparte stichting opgericht, waarvan het bestuur bestaat uit een drietal bestuursleden van onze stichting (te weten: mevr. Nikkels en de heren Flothuis en Becqué) alsmede de heren W. de Vries en F.W. Zwart. De heer Zwart - hoofdconservator van de muziekafdeling van het Gemeentemuseum Den Haag - heeft zitting in het bestuur omdat de verzameling in formele zin ondergebracht is bij het Gemeentemuseum en in feitelijke zin bij de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag.
De verzameling is op het eind van 2000 van een tijdelijke onderkomen overgebracht naar de definitieve ruimten van de Koninklijke Bibliotheek (alwaar ook het Nederlands Muziek Instituut is gevestigd). Om die reden kon onze archivaris, de heer G. Relyveld, niet veel meer doen dan het zo goed mogelijk begeleiden van deze verhuizing en kunnen zaken als (het verder) archiveren, e.d. pas daarna weer ter hand worden genomen.

 

Amersfoort/Hoek van Holland augustus 2001